कार्तिक २७,२०८२ बिबेक प्रसाईं बिर्तामोड

कुल देवता गोरिल (बाल गरिल) हाम्रो समस्त प्रसाईं बन्धुहरुको रक्षा र कल्याण गर्छन् ।

अर्थ र उत्पत्ति

“गोरिल” भन्ने नाम गोरक्षनाथ-परम्परासँग सम्बन्धित मानिन्छ । गोरक्षनाथ, जो महायोगी गुरु गोरखनाथका गुरुहरूको श्रृंखलामा आउँछन्, उहाँलाई भगवान् शिवकै अवतार-रूपका रूपमा सम्मान गरिन्छ ।

त्यसैले “गोरिल” शब्दको जड ‘गो’ (गाई, पृथ्वी, ज्ञान) र ‘रिल’ वा ‘रक्ष’ (संरक्षक) बाट बनेको हो -अर्थात् “गाई र पृथ्वीको रक्षक” वा “जीवन र सत्यको संरक्षक देवता” ।

बाल-गोरिलको स्वरूप

बाल गोरिललाई भगवान् शिवकै बाल-रूप (बाल्यकालीन शंकर) का रूपमा पूजिन्छ । उहाँको बाल-स्वरूपले निर्मलता, सत्यता, पवित्रता र निष्ठा जनाउँछ । जसरी बालक निर्दोष, निर्मल र निष्कपट हुन्छ, उहाँको यो स्वरूपले पनि त्यसै प्रकारको शुद्ध चेतना र प्रेम झल्काउँछ ।

उहाँको हातमा त्रिशूल र डमरू हुनु शिव-तत्वको प्रतीक हो र नाग र रुद्राक्षमाला उहाँको तपस्वी स्वरूपको चिन्ह ।

धार्मिक विश्वास र आध्यात्मिक अर्थ

प्रसाईं बन्धुहरूले बाल गोरिललाई आफ्नो कुल-देवता मानेर
वंशको रक्षा, सन्तानको कल्याण र घरको समृद्धिका लागि पूजा गर्छन् । विश्वास गरिन्छ कि -उहाँको आराधनाले मनमा सत्यता बस्छ, वाणीमा संयम आउँछ र कर्ममा धर्म स्थापित हुन्छ ।

“गोरिल” केवल देवता होइनन्,
उनी शिव-चेतनाको जीवित प्रतीक हुन् -जसले प्रत्येक वंशीय सदस्यलाई आत्म-संयम, सत्य-मार्ग, र सेवा-भावमा प्रेरित गर्छन् ।

सांस्कृतिक महत्त्व

बाल गोरिल पूजा परिवारको वंश-स्मरण र आध्यात्मिक एकताको अवसर हो ।
यो परम्परा वंशगत सन्देश हो -“सत्य, धर्म र करुणा” मा टिकिरहनु ।
पूजामा बेलपत्र, अक्षता, फुल, दूध, धूप र दीप अर्पण गरिन्छ ।

मन्त्रोच्चारण:
“ॐ गोरिलाय नमः । ॐ नमः शिवाय ।”

भावार्थ

“बाल गोरिल” भनेको शुद्धता र शक्ति दुबैको सन्तुलन हो -उहाँ बालक जस्तै कोमल र प्रेममय हुनुहुन्छ तर शिव जस्तै शक्तिशाली र न्यायप्रिय पनि । उहाँ वंशका सबै सदस्यहरूका कुल-संरक्षक, आत्म-प्रेरक र कल्याण-कर्ता देवता हुन् ।